Dous termos moi relacionados, que son uns dos piares máis importantes dos plans de igualdade das empresas, son conciliación da vida persoal, familiar e laboral e corresponsabilidade. Sobre conciliación xa falamos en anteriores publicacións e fai referencia ás posibilidades que ten unha persoa de desenvolver de forma simultánea os diferentes ámbitos da súa vida. Para poder conciliar é necesario dispoñer de tempo e de recursos, polo que é necesario unhas políticas activas (tamén nas empresas) para garantir o acceso de mulleres e homes a este dereito.

Hoxe imos un pasiño máis aló e centrarémonos en entender por que é necesario avanzar cara a unha corresponsabilidade. E é que a situación cambiou moito nos últimos anos, a incorporación das mulleres ao mundo laboral ha servido para empezar a modificar os roles tradicionais de xénero, que asignaban os labores de reprodución e sustento da vida exclusivamente ás mulleres e as tarefas produtivas aos homes (coñecida como división sexual do traballo). Con todo, seguen sendo as mulleres as que se encargan do espazo doméstico e do coidado das persoas que pertencen a el.

Corresponsabilidade: definición

Corresponsabilidade é un termo que fai referencia á distribución equilibrada, equitativa e funcional da planificación, organización e realización dos labores domésticos, do coidado de menores e de persoas dependentes, dos espazos de educación e do traballo remunerado.

Un primeiro punto que se deduce desta definición é que será necesaria unha negociación entre todas as persoas que forman parte dos fogares para determinar quen fará as tarefas domésticas e os coidados. Esta repartición ten que ser equitativa en todos os aspectos, non só os máis visibles. Por exemplo, non se trata soamente de facer unha comida de aniversario senón de planificar o menú, facer a compra, estar pendente de posibles intolerancias alimentarias, coñecer o horario de todas as persoas que asisten, pensar o agasallo, comprar o agasallo…

Dificultades para a corresponsabilidade

O Centro de Información e Recursos para as Mulleres do Concello de Barcelona, no seu proxecto pedagóxico sobre masculinidades identifica cinco barreiras que persisten a día de hoxe para alcanzar a corresponsabilidade:

  • Educación sexista: desde pequenos, os homes aprenden que os coidados non son unha tarefa súa. En cambio, as mulleres son educadas e preparadas para o coidado doutras persoas. Por tanto, elas tamén teñen que delegar esta responsabilidade para poder facilitar a corresponsabilidade.
  • Percepción de poder e privilexio: froito desta socialización e do patriarcado como estrutura social, moitos homes teñen a percepción de ter dereito a certos privilexios como, por exemplo, o uso e a dispoñibilidade do tempo persoal e de lecer, ou o dereito para ser coidado e servido.
  • Demandas contraditorias: actualmente os homes reciben mensaxes contraditorias. Por unha banda promóvese que sexan corresponsables no fogar pero, á súa vez, socialmente penalízase non manter un modelo de masculinidade máis tradicional. Ademais, non existen referentes corresponsables coñecidos.
  • Tarefas invisibilizadas e non valoradas: hoxe en día as tarefas domésticas e os coidados seguen sendo pouco valorados e séguense asignando ás mulleres. Este feito dificulta que os homes se incorporen a unhas tarefas que non teñen recoñecemento social e que están invisibilizadas. En comparación co traballo produtivo e no ámbito público, as tarefas domésticas e os coidados son tarefas máis rutineiras, continuas, sen horarios nin condicións laborais, sen soldo e sen vacacións, non se valoran en ningún currículo e non facilitan posibilidades de crecer profesionalmente.
  • Pouco apoio social e do mundo laboral: desde as institucións públicas non se ofrece o apoio necesario para facilitar a corresponsabilidade das persoas. Igualmente, o modelo produtivo actual pon moitas barreiras para poder conciliar a vida laboral coa vida familiar e persoal.

O papel das empresas na corresponsabilidade

A realidade mostra que estamos ante un problema social complexo, onde non intervén un único axente social. Pero isto non é razón para non traballar por ela dentro das súas competencias. A corresponsabilidade nas empresas é: 

  • Comunicación e negociación para buscar solucións entre as persoas traballadoras e a empresa. 
  • Flexibilidade como mecanismo para cubrir as expectativas do persoal e da empresa.

Ademais de ter en conta que a corresponsabilidade non implica unha dispoñibilidade total, traballar menos, diminuír a produtividade, deseñar medidas soamente para mulleres… Algunhas das opcións que poden desenvolver as empresas neste campo son:

  1. Mellora ou ampliación dos permisos e excedencias establecidos pola normativa legal vixente. 
  2. Flexibilización ou/e adecuación da xornada de traballo. 
  3. Flexibilización ou/e adecuación do horario de traballo. 
  4. Servizos de apoio á conciliación. 

Os detalles destas medidas pódelos consultar na web de igualdade laboral da Consellería de Promoción  do Emprego e Igualdade, no apartado de Conciliación.

Categorías

blog Igualdade igualdade laboral

Novas

Toda a actualidade e información de interese no ámbito da igualdade laboral.
Últimos días para inscribirse no taller formativo “A Corresponsabilidade: o eixe central da igualdade laboral”
30 Novembro 2022
O vindeiro 7 de decembro remata o prazo de inscrición...
SEGUIR LENDO >
Novidades en materia de igualdade laboral
30 Novembro 2022
Como cada mes, recapitulamos as novidades máis reseñables...
SEGUIR LENDO >
A nova Lei de igualdade situará o benestar laboral como panca para o crecemento económico de Galicia e a mellora das condicións da poboación traballadora
28 Novembro 2022
A directora xeral de Relacións Laborais, Elena Mancha,...
SEGUIR LENDO >
Violencia de xénero no traballo
24 Novembro 2022
A violencia de xénero é o culmen da desigualdade estrutural...
SEGUIR LENDO >

Subscríbete ao noso boletín

E recibe todas as nosas novidades no teu correo electrónico.