O próximo 15 de maio celébrase o Día Internacional das Familias. Trátase dunha celebración establecida en 1993 polas Nacións Unidas para remarcar o papel que desempeñan todas as familias na educación dos fillos e as fillas desde a infancia. Esta data ofrécenos a oportunidade de recoñecer, identificar e analizar cuestións sociais, económicas e demográficas que afectan o desenvolvemento e a evolución das unidades familiares. Sen dúbida, a contorna laboral e a necesidade da conciliación son aspectos clave. As familias e as políticas que se ocupan das cuestións que lles afectan son fundamentais para a consecución dun desenvolvemento sostible. Por iso, imos aproveitar esta efemérides para reflexionar sobre a importancia de adoptar medidas, tanto por parte das empresas como da Administración, que fomenten contornas laborais favorables para a conciliación e a corresponsabilidade.

A posta en marcha destas políticas proporciona múltiples beneficios, non só a nivel familiar, senón tamén no ámbito laboral e social. De acordo coa publicación Lugares de traballo compatibles coa vida familiar. Políticas e prácticas para promover un traballo decente nas cadeas de subministración mundiais da Rede Española do Pacto Mundial e UNICEF, investir en lugares de traballo compatibles coa vida familiar é bo para as familias, as empresas, as economías e as sociedades no seu conxunto. Segundo este manual, as políticas favorables á familia contribúen a mellorar a saúde e a educación dos nenos e as nenas, a alcanzar unha maior igualdade de xénero e un crecemento sostible. Así mesmo, fomentan un ambiente propicio para a mellora da produtividade laboral e o incremento da capacidade para atraer, motivar e reter ás persoas traballadoras.

Por que é necesaria a conciliación?

A incorporación das mulleres ao mercado laboral adoita estar condicionada por barreiras sociais e culturais vinculadas a estereotipos e roles de xénero, e, en consecuencia, tamén á súa situación familiar. Isto provoca que as súas condicións laborais sexan peores que as dos seus compañeiros homes e esa brecha se amplifica nos postos de traballo nos que o nivel de poder e responsabilidade é maior. A carreira profesional das mulleres tamén se ve afectada pola falta de corresponsabilidade, que lles obriga a dedicar moito máis tempo aos demais do que se dedican a si mesmas. Algo que non só suponlles unha sobrecarga, senón que lles pasa factura a todos os niveis e ten un custo laboral, persoal e emocional moi grande.

Por outra banda, o desenvolvemento da vida familiar está supeditado á perpetuación dun modelo no que prevalece a presenza da figura feminina no fogar e nas tarefas relacionadas cos coidados. Así, as condicións laborais teñen un impacto significativo no benestar das persoas traballadoras, pero tamén no das súas fillas e fillos e familias.

Faise evidente, pois, a necesidade de fomentar a conciliación para que mulleres e homes poidan compatibilizar o traballo remunerado coas tarefas domésticas e as responsabilidades familiares. Pero entendendo esa conciliación dunha maneira máis ampla que contemple tamén a esfera privada. É dicir, todas as persoas traballadoras deberían poder dispoñer de tempo libre para o desenvolvemento persoal, favorecendo a conciliación da vida persoal, familiar e laboral. É necesario que tanto as empresas como os gobernos adopten medidas en relación coa conciliación familiar das persoas traballadoras.

Cales son os elementos que definen a conciliación?

Os elementos que definen a conciliación da vida laboral, familiar e persoal son moi diversos. Por unha banda, atópanse a igualdade de oportunidades e a calidade de vida como parte dos seus obxectivos. Por outra banda, a posta en valor do espazo doméstico, a promoción do tempo de lecer e a utilización autónoma do tempo deberían contribuír á súa consecución.

As políticas de conciliación teñen que converterse nun instrumento crave para lograr unha mirada máis ampla, que proporcione un verdadeiro enfoque de corresponsabilidade e que supere a visión que entende a conciliación como un problema privado ou como unha cuestión exclusiva das mulleres. É importante comprender que se trata dun tema que afecta a toda a sociedade. Aínda que existen textos normativos tanto a nivel europeo como no ámbito nacional (Lei 39/1999, do 5 de novembro, para promover a conciliación da vida familiar e laboral das persoas traballadoras), estes son insuficientes. É urxente seguir traballando para lograr unha conciliación real e efectiva que permita que as mulleres e os homes se relacionen desde a igualdade.

Medidas para a conciliación

A sociedade esixe aos axentes económicos unha responsabilidade social sobre as súas accións que se traduza en compromisos efectivos e que promocione a igualdade real entre homes e mulleres. As políticas efectivas de conciliación poden constituír unha rede de protección para as familias. É conveniente que as empresas introduzan medidas e estratexias de conciliación en función das súas características e da súa realidade laboral que contemplen as necesidades das persoas traballadoras derivadas de:

  • O coidado de familiares dependentes.
  • O ámbito persoal e de tempo libre.

As medidas de conciliación deben ser aplicables tanto a mulleres como a homes, favorecendo, así, de maneira indirecta a corresponsabilidade. Para o seu deseño e implantación, as organizacións poden seguir dous camiños:

  1. Mellorar as condicións establecidas por lei para favorecer a conciliación das persoas traballadoras (por exemplo, incrementando días de permiso ou rebaixando os mínimos esixidos para optar a unha medida de conciliación).
  2. Deseñar medidas novas que non estean recollidas en ningunha norma de obrigado cumprimento (por exemplo, a implantación do horario europeo, a creación dun comedor de empresa, etc.).

As medidas de conciliación poden agruparse en cinco categorías:

 As medidas de conciliación deben fomentar a corresponsabilidade co coidado que mellore o benestar das familias e protexa os seus dereitos nun mercado laboral socialmente responsable.

Categorías

blog Conciliación Igualdade igualdade laboral

Novas

Toda a actualidade e información de interese no ámbito da igualdade laboral.
Novidades en materia de igualdade laboral
29 Decembro 2022
Como cada mes, recapitulamos as novidades máis reseñables...
SEGUIR LENDO >
As achegas á igualdade laboral no ano 2022
22 Decembro 2022
O ano 2022 foi un período no que desde a Xunta de Galicia...
SEGUIR LENDO >
A Xunta avoga por unha ciencia en igualdade que cree máis oportunidades e aposte polo talento galego na entrega do premio Wonenburger 2022
20 Decembro 2022
O vicepresidente segundo e conselleiro de Presidencia,...
SEGUIR LENDO >
Lorenzana presenta o espazo de conciliación promovido no porto da Coruña pola Xunta de Galicia para axudar ás familias este Nadal
20 Decembro 2022
As instalacións, situadas no peirao do Parrote, abrirán...
SEGUIR LENDO >

Subscríbete ao noso boletín

E recibe todas as nosas novidades no teu correo electrónico.