O Comité para a Eliminación da Discriminación contra a Muller (CEDAW) é o órgano independente que supervisa a aplicación da Convención sobre a Eliminación de Todas as Formas de Discriminación contra a Muller. Este órgano foi adoptado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas en 1979, e é o tratado de dereitos humanos máis importante para as mulleres.
Que é a Convención sobre a Eliminación de Todas as Formas de Discriminación contra a Muller?
A Convención sobre a Eliminación de Todas as Formas de Discriminación contra a Muller é un tratado internacional que reafirma a fe nos dereitos humanos fundamentais, na dignidade e o valor da persoa humana e na igualdade de dereitos de homes e mulleres. O convenio entrou en vigor o 3 de setembro de 1981 tras a ratificación de 20 países. Este é o fito que culmina 30 anos de traballo e propostas da Comisión da Condición Xurídica e Social da Muller, órgano creado en 1946 co obxectivo de promover os dereitos das mulleres e acompañar os avances en materia de igualdade.
Actualmente, a Convención representa o tratado internacional máis vinculante en materia de non discriminación e igualdade entre mulleres e homes. O texto contextualiza por unha banda o significado da igualdade e discriminación e facilita directrices para que os Estados Parte poidan aplicalas nas súas políticas públicas.
O tratado recoñece de forma explícita a discriminación e as desigualdades que sofren as mulleres nas diferentes esferas da vida (política, económica, social, cultural e civil ou en calquera outra esfera) o que clasifica como unha violación dos principios da igualdade de dereitos e do respecto da dignidade humana. Baixo esta narrativa, a Convención pide aos Estados Parte que tomen as medidas apropiadas (tamén a nivel lexislativo) para contribuír á eliminación da discriminación das mulleres.
Que é e como funciona o CEDAW?
O CEDAW é o órgano de persoas expertas independentes que supervisa a aplicación da Convención sobre a Eliminación de Todas as Formas de Discriminación contra a Muller nos Estados Parte. Actualmente o Comité está formado por 23 persoas expertas nos dereitos da muller, entre as que destaca a española Ana Peláez Narváez.
Cando os Estados Parte ratifican a Convención, asumen o compromiso de “Permitir que o Comité do CEDAW examine os seus esforzos para aplicar o tratado informando o organismo a intervalos regulares”, polo tanto, máis aló de cumprir con dous dos grandes obxectivos da Convención:
- Eliminar toda forma de discriminación contra a muller en todos os ámbitos da vida.
- Garantir o pleno desenvolvemento e avance das mulleres para que poidan exercer e gozar dos seus dereitos humanos e liberdades fundamentais da mesma maneira que os homes.
Os Estados Parte tamén deben presentar informes periódicos sobre a aplicación que están a realizar dos dereitos da Convención. O CEDAW reúnese para analizar estes documentos e como resposta, expón unha serie de preocupacións e recomendacións en forma de observacións finais.
Máis aló da comunicación regular cos Estados Parte, o CEDAW tamén conta cun Protocolo Facultativo que regula o procedemento de presentación de comunicacións de persoas individuais ou colectivos que denuncian vulneracións dos dereitos da muller e o inicio de consultas de oficio cando se detecten neglixencias graves ou violacións dos devanditos dereitos.
O Comité reúnese dúas veces ao ano en Nova York para facer o seguimento pertinente, así como para xerar debates e ditar recomendacións xerais que contribúan á igualdade real de mulleres e homes.
Por que é importante o CEDAW?
O CEDAW é importante porque é o instrumento internacional vinculante máis relevante en canto aos dereitos das mulleres a nivel mundial. Contribúe a mellorar as vidas das mulleres e nenas en todo o mundo, cunha potestade relevante con capacidade de sinalar a países nas súas políticas públicas e na súa aplicación da lexislación vixente en materia de igualdade. É un órgano vinculado ás Nacións Unidas o que facilita o seu posicionamento, a súa reputación e as súas competencias. Actualmente son 189 países que ratificaron o tratado.
Supervisa o cumprimento da Convención nos Estados Parte, o que implica vixiar a documentación e políticas destes países en materia de igualdade. O CEDAW lembra os compromisos, emite recomendacións e acompaña a situación da muller nestes territorios.
É o único órgano que dá resposta a violacións e denuncias dos dereitos das mulleres a nivel global. Grazas ao seu Protocolo Facultativo, persoas individuais ou colectivos poden presentar denuncias para que sexan investigadas polo CEDAW e poidan emitir recomendacións para remedialas.
As persoas expertas que conforman o Comité inclúen algunhas das figuras máis relevantes a nivel internacional en dereitos humanos e dereitos da muller. Son perfís profesionais de carácter independente cunha pluralidade cultural e xeográfica. Os seus campos profesionais inclúen áreas do coñecemento diversas como estudos de xénero, socioloxía, psicoloxía, relacións laborais ou saúde pública entre outros, o que lles permite ter unha perspectiva intersectorial e un enfoque global.
Establece estándares internacionais na loita cara á igualdade real entre mulleres e homes. A través das súas “recomendacións xerais” presentan solucións a problemáticas que afectan a mulleres e nenas a nivel internacional. Actualmente existen 40 recomendacións xerais entre as que atopamos asuntos vinculados á igualdade laboral como a recomendación nº 26 sobre as traballadoras migrantes, a nº 23 sobre a vida política e pública das mulleres ou a nº 13 Igual remuneración por traballo de igual valor.
En definitiva, o CEDAW é o organismo de máxima relevancia a nivel internacional para salvagardar os dereitos das mulleres. O Comité atende á igualdade desde unha perspectiva global e ás diferentes esferas da vida das mulleres, asegurando que os Estados Parte cumpran as súas obrigacións en materia de dereitos civís, políticos, económicos, sociais e culturais, así como na vida pública e privada. A nivel laboral, o CEDAW é relevante porque o seu carácter transversal permítelle denunciar situacións discriminatorias para as mulleres no lugar de traballo, así como ditar recomendacións que poidan xerar cambios nas lexislacións laborais en todo o mundo, para mellorar a posición das mulleres traballadoras.